Trong 3 naêm qua chuùng ta ñaõ chöùng kieán söï phoàn thònh, vöôït möùc döï ñoaùn, cuûa kinh teá Hoa Kyø: Laàn ñaàu tieân trong hôn 20 naêm qua ngaân saùch quoác gia ñaõ thaëng dö haøng tæ myõ kim, naïn laïm phaùt chöa ñeán 2.0 vaø ñaëc bieät nhaát laø naïn thaát nghieäp toaøn quoác döôùi 4.00%. Khoâng caàn phaûi chöùng minh, chuùng ta ñeàu coâng nhaän vôùi söùc maïnh veà quaân söï, chính trò, tin hoïc vaø kinh eá hieän nay, Hoa kyø seõ tieáp tuïc höôùng daãn kinh teá theá giôùi sang moät giai ñoaïn môùi: Kinh teá Môùi. Tröôùc ñaây chuùng ta ñaõ duøng danh xöng Kinh teá Nhò phaân (Digital Economy) ñeå goïi teân neàn kinh teá maø Tin hoïc laø moät trong nhöõng chaát xuùc taùc quan troïng.
1- Ñaëc ñieåm quan troïng nhaát cuûa neàn kinh teá môùi naøy laø xaõ hoäi seõ chæ coù 2 thaønh phaàn: thaønh phaàn coù kieán thöùc veà Tin hoïc vaø bieát xöû duïng nhöõng hieåu bieát naøy seõ coù moät möùc soáng cao; phaàn coøn laïi khoâng haáp thu hay khoâng bieát taän duïng nhöõng taøi nguyeân phong phuù cuûa lieân maïng Internet seõ tieáp tuïc soáng döôùi möùc trung bình. Cuoäc caùch maïng veà Tin hoïc trong 5 naêm qua ñaõ baét ñaàu lan roäng vaø xaâm nhaäp vaøo moïi laûnh vöïc cuûa ñôøi soáng. Chuùng ta ñaõ chöùng kieán nhöõng hieän töôïng môùi nhö Giaùo duïc Töø xa, Thöông vuï Ñieän töû (E-Commerce), ngaân haøng qua lieân maïng Internet,  vôùi haøng chuïc tæ myõ kim trong naêm 1997 vaø döï ñoaùn seõ leân haøng traêm tæ vaøo cuoái theá kyû.
2- Trong moâi tröôøng môùi naøy, maùy ñieän toaùn trôû thaønh coâng cuï quan troïng vaø quyeát ñònh. Coâng nhaân, duø ôû baát cöù thaønh phaàn naøo ñeàu phaûi bieát xöû duïng nhöõng gia duïng tin hoïc (Information Appliances), töø loaïi ñeå baøn ñeán loaïi caàm tay hay mang trong ngöôøi. Trong hai kyø hoäi thaûo veà kinh teá vöøa qua, nhieàu baøi thuyeát trình ñaõ chöùng minh kyõ ngheä saûn xuaát ñaõ gia taêng töø 3.2% (thaäp nieân 80) leân 5.7% (thaäp nieân 90) nhôø xöû duïng maùy ñieän toaùn trong caùc cô xöôûng. Trong töông lai vôùi söï xöû duïng cuûa tin hoïc, möùc gia taêng naøy seõ coøn cao hôn nöõa.
3- Chính saùch baûo thuû hay noùi roäng hôn laø baûo veä kinh teá quoác gia seõ khoâng coøn choã ñöùng. Kinh teá toaøn caàu ñaõ vaø ñang trôû thaønh cô caáu chính cho neàn kinh teá môùi. Trong 6 thaùng qua chuùng ta ñaõ chöùng kieán aûnh höôûng giaây chuyeàn cuûa söï suy thoaùn cuûa kinh teá AÙ chaâu. Tuy coù nhieàu lyù do, nhöng lyù do chính laø phaàn lôùn caùc quoác gia naøy ñaõ khoâng ñaët naëng vaán ñeà kieán thöùc cuûa con ngöôøi. Phöông tieän ñeå cung caáp kieán thöùc cuõng nhö phöông phaùp giaûng daïy coù khaép moïi nôi, nhöng ñaõ khoâng ñöôïc phoå bieán trong daân chuùng vì lyù do chính trò. Ñaõ qua roài giai ñoaïn coâng nhaân reû laø yeáu toá chính ñeå phaùt trieãn kinh teá. Tin hoïc ñaõ giuùp Hoa kyø ñaùnh baïi Nhaät veà kinh teá trong 5 naêm qua. Trong kinh teá môùi, saûn phaåm reû nhöng khoâng coù hieäu naêng khoâng quan troïng baèng saûn phaåm ñaét tieàn nhöng giaûi quyeát ñöôïc yeâu caàu. Kinh teá môùi khoâng chuù troïng vaøo saûn xuaát haøng loaït vaø chaát ñaày kho haøng nhöng chuû tröông saûn xuaát theo nhu caàu vaø thoûa maõn thò hieáu cuûa ngöôøi xöû duïng.
4- Khoa hoïc vaø kyõ thuaät ñaõ theo göông cuûa nhu lieäu ñeå ñöa ñoái töôïng laøm tieâu chuaån: Hôn 10 naêm qua Object Oriented Programming (OOP), trong ñoù chöông trình ñieän toaùn ñöôïc xem nhö laø taäp hôïp cuûa nhöõng ñoái tiöôïng rieâng reû, ñaõ trôû thaønh moät khuoân maãu. Trong voøng 5 naêm nöõa caùc nhaø hoùa hoïc seõ baét ñaàu cheá taïo saûn phaåm töø caùc nguyeân töû (atom), cuõng gioáng nhö chöông trình ñieän toaùn töø nhieàu object. Keát quaû laø con ngöôøi seõ saûn xuaát ñöôïc baát cöù nhöõng gì maø taïo hoùa ñaõ taïo ra. Vôùi kyõ thuaät naøy chuùng ta seõ coù nhöõng saûn phaäm taân kyø trong ñoù co nhöõng baùn daãn töï sinh saûn (self-replicating semiconductor). Nhieàu phoøng thí nghieäm nghieân cöùu ñaõ coáng hieán nhöõng thaønh quaû ñaùng keå, nhö Genetic Engineering seõ gia taêng gaáp boäi löôïng noâng saûn thu hoaïch; caùc nhaø saûn xuaát döôïc phaåm seõ maõ hoùa (bar-coded) DNA cuûa chuùng ta, nhôø ñoù seõ tìm ra phöông thuoác trò ung thö. Döïa treân ñieän töû vaø ñieän toaùn, caùc nhaø hoùa hoïc ñaõ cheá ra nhöõ phoøng thí nghieäm trong caùc chip (Lab-on-a-chip), khôûi ñaàu cho moät kyõ nguyeân môùi BioInformation Age: moãi hoùa hoïc gia seõ coù rieâng phoøng thí nghieäm ngay treân baøn giaáy! Moâ hình naøy cuûa phoøng thí nghieäm loaïi naøy ñaõ khôûi ñi töø caùc trung taâm nghieân cöùu Oak Ridge National Laboratories, University of Alberta, Ciba Geigy. Hai coâng ty Caliper Technologies Corp. vaø Hewlett-Packard ñang thöïc hieän nhöõng lab-on-a-chip. Töø nay chuùng ta seõ coù ngay keát quaû thí nghieäm (Chemical Interactions per Second - CHIPS) thay vì haøng ngaøy hay haøng tuaàn nhö tröôùc ñaây.
5- Nhöõng hieän töôïng trieäu phuù trong vaøi thaùng, nhö tröôøng hôïp Yahoo, Netscape, Hotmail, Amazon, v.v. . .  seõ laø nhöõng gì thoâng thöôøng vì trong kinh teá môùi, kieán thöùc laø söùc maïnh (Knowledge is Power) vaø nhöõng hieåu bieát veà Tin hoïc - trong ñoù coù nhu lieäu, coá vaán, phöông thöùc laøm vieäc vôùi hieäu xuaát cao, v.v. . ., laø nhöõng saûn phaåm coù giaù trò ngang baèng hay neáu khoâng phaûi laø lôùn hôn nhöõng hieän vaät vaø seõ ñöôïc caàu chöùng vaø taùc quyeàn seõ ñöôïc phaùp luaät baûo veä.
6- Vöôït leân treân taát caû nhöõng ñoùng goùp vöøa keå, truyeàn thoâng ñaõ vaø seõ laø ñaàu moái cho nhöõng thaønh töïu quan troïng, goùp phaàn cho neàn kinh teá môùi. Haõy ñan cöû moät thí duï dieãn hình laø ñaët mua moät mayù ñieän toaùn: Tröôùc ñaây chuùng ta phaûi thaân haønh ñeán tieäm, duyeät xem nhöõng maãu haøng vaø trao ñoåi vôùi ngöôøi baùn haøng. Neáu ôû ñoâ thò, baïn phaûi maát haøng nöûa ngaøy ñeå thöïc hieän moät dòch vuï ñôn giaûn nhö treân. Vôùi lieân maïng Internet, baïn chæ phaûi ñeán gian haøng aûo töôûng (virtual shop), qua ñoù moïi saûn phaåm seõ ñöôïc trình baøy cuøng vôùi nhöõng chi tieát quan troïng. Sau khi ngao du caùc gian haøng, baïn coù theå choïn vaøi maãu thích nghi. Nnhöng baïn vaãn coøn thaéc maéc, vôùi moät click baïn seõ noùi chuyeän tröïc tieáp vôùi ngöôøi baùn haøng vaø moïi thaéc maéc seõ ñöôïc giaûi toûa. Visa hay Master Card seõ hoaøn taát dòch vuï. 24 giôø sau saûn phaåm seõ ñöôïc ñöa ngay tröôùc cöûa nhaø baïn. Haøng trieäu saûn phaåm ñaõ ñöôïc trao tay qua E-Commerce, nhö vöøa neâu treân. Chæ rieâng coâng ty Dell ñaõ thöïc hieän treân 1 tæ myõ kim dòch vuï trong naêm 1997. Cisco ñaõ phuïc vuï khaùch haøng vôùi haøng chuïc tæ ñoâ la trong naêm qua. Ñeán cuoái theá kyû seõ coù hôn chuïc trieäu ngöôøi mua baùn treân lieân maïng Internet.
7- Trong boái caûnh treân, Internet khoâng nhöõng nôi cung caáp baûn vaên (text) maø coøn laø moâi tröôøng cho ñoái thoaïi, cho tìm kieám. Qua Internet, Vieät ngöõ ñaõ coù cô hoäi goùp maët cuøng vôùi nhöõng ngoân ngöõ khaùc treân theá giôùi. Trong neàn kinh teá môùi chuùng ta seõ phaûi duøng Vieät ngöõ beân caïnh nhieàu ngoân ngöõ khaùc. Trong caùc taøi lieäu cuûa trang nhaø naøy caùc baïn ñaõ coù dòp ñoïc qua phaàn Vieät ngöõ treân phöông tieän truyeàn thoâng, Phoâng chöõ Ñoäng, Giaùo duïc Töø Xa, Vieät ngöõ trong thôøi ñaïi Tin hoïc, v.v. . . Nhöng vaãn coøn moät phaàn chöa giaûi ñaùp, ñoù laø tìm kieám baèng Vieät ngöõ. Trong baøi phuï ñính cuûa soá naøy, chuùng toâi seõ trình baøy cuøng caùc baïn moät coâng nghieäp taân kyø seõ giuùp chuùng ta tìm kieám döõ lieäu trong caùc vaên baûn Vieät ngöõ cuõng nhö vieäc duøng phoâng chöõ Vieät treân caùc Web-top (duïng cuï tin hoïc keát hôïp vôùi truyeàn hình ñeå ngao du Internet).
Taát caû moïi ngöôøi Vieät chuùng ta haõy nhaân cô hoäi naøy cuûa Neàn Kinh Teá môùi, môû roäng taàm maét, taïo ñieàu kieän ñeå con em chuùng ta xaây döïng moät töông lai töôi saùng hôn, goùp phaàn trong theá giôùi môùi.
Leâ Quang Vaên

Ñeå bieát theâm chi tieát trình baøy trong baøi naøy, môøi caùc baïn ñoïc tieáp 9 baøi sau:
1- Chöùng côù cuûa moät neàn Kinh teá Môùi
2- Xaõ hoäi vôùi hai thaønh phaàn
3- Khoa hoïc goùp phaàn trong Kinh teá Môùi
4- Saûn xuaát trong neàn Kinh teá Môùi
5- Theá giôùi Ñaïi ñoàng
6- Theá giôùi thöù Ba yeåm trôï Hoa kyø
7- Nhöõng phaùt hieän môùi veà Tin hoïc cho Vieät ngöõ
8- Caùc thoâng tin quan troïng veà Vieät Nam
9- Nhöõng öôùc mô nho nhoû

Tinhoïc soá 13    Tuaàn baùo Tin hoïc soá 31    Tuaàn baùo Tin hoïc soá 32    Trang nhaø chính